Europejskie badania nad gospodarką o obiegu zamkniętym w rolnictwie znalazły swoje miejsce na prestiżowej platformie branży technologicznej. Podczas konferencji IEEE European Technology & Engineering Management Summit 2025 Erina Guraziu z OpenCom przedstawiła wyniki projektu badawczego ACE-EX (program Erasmus+) przedstawicielom 26 krajów świata.

Prezentacja zatytułowana „Nowoczesne podejścia do zarządzania projektami w zakresie wdrażania praktyk gospodarki o obiegu zamkniętym” pokazała, jak skutecznie zarządzać projektami przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym w sektorze rolnym. Badania, przeprowadzone w ramach programu Erasmus+ ACE-EX, objęły siedem krajów europejskich: Czechy, Grecję, Hiszpanię, Włochy, Norwegię, Polskę i Ukrainę.

„Nasze badania pozwoliły nam zidentyfikować trzy kluczowe kompetencje, które powinni posiadać kierownicy projektów odpowiedzialni za przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym w rolnictwie” – wyjaśnia Guraziu. „Kryteria czasu, kosztów i jakości nie wystarczają już do zarządzania wysokiej jakości projektami mającymi na celu osiągnięcie zrównoważonego wpływu”.

Zespół badawczy zastosował mieszane podejście etnograficzne, które bezpośrednio angażowało świat biznesu. Przeanalizowano osiemnaście najlepszych praktyk w sektorach winiarskim, olejarskim i zbożowym, a 36 grup fokusowych zebrało bezpośrednie doświadczenia kadry kierowniczej przedsiębiorstw. Badanie ilościowe przeprowadzono za pomocą ukierunkowanych kwestionariuszy, docierając do 146 profesjonalistów z branży.

Wyniki mówią same za siebie: 65% ankietowanych menedżerów uważa pracę zespołową za ważny element wdrażania gospodarki o obiegu zamkniętym, a 84% respondentów wskazuje rozwój nowych modeli biznesowych jako kluczowy element sukcesu transformacji.

Badania pozwoliły zidentyfikować trzy podstawowe filary, które przyszli kierownicy projektów muszą opanować. Pierwszy dotyczy zarządzania interesariuszami i angażowania lokalnych społeczności, co jest umiejętnością niezbędną do budowania „długotrwałych relacji opartych na zaufaniu”, niezbędnych do kierowania wspólnymi działaniami na rzecz osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju.

Drugim filarem jest tzw. „dwufunkcyjność czasowa”, czyli zdolność do równoważenia celów krótkoterminowych z wizjami długoterminowej zrównoważonego rozwoju. Konkretnym przykładem, który pojawił się podczas spotkań grup fokusowych, jest konieczność koordynowania bieżących potrzeb operacyjnych, takich jak samowystarczalność energetyczna dzięki instalacjom biogazowym, z szerszymi celami zrównoważonego rozwoju.

Trzeci element dotyczy przywództwa transformacyjnego, które obejmuje umiejętności współpracy, otwarte style zarządzania oraz zdolność do wprowadzania głębokich zmian kulturowych w organizacjach.

Jednym z najbardziej niepokojących aspektów, które wyniknęły z badań, jest nieadekwatność obecnej oferty edukacyjnej. Tylko 26% analizowanych kursów dotyczy wdrażania nowych modeli biznesowych, koncentrując się głównie na tradycyjnych umiejętnościach menedżerskich, technicznych i organizacyjnych. Jeszcze bardziej krytyczne są dane dotyczące kompetencji przekrojowych: tylko 4% programów szkoleniowych obejmuje takie aspekty, jak badania interdyscyplinarne, zarządzanie danymi i myślenie systemowe; tylko 3% dotyczy złożonych zagadnień organizacyjnych, w tym zrozumienia ekosystemu, zmiany kulturowej i innowacji opartej na współpracy.

„Odkryliśmy, że nie istnieją żadne specjalistyczne kursy dotyczące zarządzania innowacjami, mimo że ma ono fundamentalne znaczenie dla przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym” – podkreśla badacz.

Badania ACE-EX nie ograniczają się do analizy istniejących luk, ale mają na celu ich wypełnienie poprzez opracowanie nowego profilu zawodowego: „eksperta ds. gospodarki o obiegu zamkniętym w rolnictwie”. Rola ta powinna łączyć kompetencje techniczne, inteligencję emocjonalną i wizję strategiczną w sposób, którego nie jest w stanie zapewnić tradycyjne szkolenie z zakresu zarządzania projektami.

„Jesteśmy świadkami tego, co eksperci nazywają „nową szkołą myślenia” w zarządzaniu projektami”, podsumowuje Guraziu, „w której zrównoważony rozwój nie jest już dodatkiem, ale fundamentalną zmianą paradygmatu w sposobie projektowania i zarządzania projektami”.

Prezentacja podczas szczytu IEEE, którego tegorocznym tematem przewodnim było „W kierunku inteligentnych regionów: projekty, technologie i logistyka przyszłości”, stanowi znaczące uznanie dla europejskich badań naukowych. IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) jest jedną z najbardziej autorytatywnych organizacji zawodowych na świecie w dziedzinie technologii.

Projekt ACE-EX, finansowany w ramach programu Erasmus+, kontynuuje swoją działalność w zakresie kształcenia nowego pokolenia specjalistów, którzy będą w stanie kierować zrównoważoną transformacją europejskich systemów rolniczych, łącząc innowacje technologiczne z zaawansowanymi umiejętnościami menedżerskimi.

Więcej informacji na temat projektu: www.ace-ex.eu